Kryzys gospodarczy a rynek pracy w Polsce

Rok 2022 miał przynieść ożywienie na rynku pracy. Po pandemii wiele firm planowało ekspansję i rekrutacje. Nikt jednak nie spodziewał się, że nowa rzeczywistość gospodarcza – z wojną w Ukrainie na czele – tak mocno wpłynie na dynamikę zatrudnienia. Jak wynika z raportu „Oferty pracy w Polsce” przygotowanego przez Grant Thornton, polski rynek pracy mierzy się dziś z wyzwaniami, które jeszcze rok temu były trudne do przewidzenia.

Wpływ wojny na rynek pracy: mniej mężczyzn, więcej kobiet

Od końca lutego sytuacja u naszych wschodnich sąsiadów wywróciła do góry nogami wiele procesów – również tych związanych z zatrudnieniem.

Z jednej strony mężczyźni z Ukrainy, którzy dotąd stanowili istotną część pracowników fizycznych, wrócili bronić swojego kraju. Z drugiej – Polska stała się schronieniem dla milionów kobiet i dzieci, szukających tu nie tylko bezpieczeństwa, ale i pracy.

To wywołało dwa równoległe wyzwania:

• konieczność szybkiego uzupełnienia braków kadrowych po stronie pracowników fizycznych,
• stworzenie miejsc pracy dla nowej grupy – aktywnych zawodowo kobiet z Ukrainy.

Efekty tej zmiany są widoczne w statystykach i codziennej pracy działów HR.

Mniej ofert pracy: dane z raportu Grant Thornton

Jak pokazują dane z raportu, w czerwcu 2022 roku liczba nowych ogłoszeń rekrutacyjnych w Polsce spadła aż o 8% względem roku poprzedniego. To najniższy wynik od lutego 2021. Trend spadkowy utrzymuje się już od marca i obejmuje wszystkie większe portale ogłoszeniowe, w tym OLX i Pracuj.pl.

Czerwiec był drugim z rzędu miesiącem, w którym liczba nowych ofert była niższa niż rok wcześniej. Co więcej – w największych miastach Polski obserwujemy duże różnice w dynamice publikowanych ogłoszeń:

• Warszawa niezmiennie utrzymuje pozycję lidera,
• Kraków i Wrocław pozostają w czołówce,
• Poznań notuje najniższą liczbę nowych ofert od początku pandemii.

Które branże zyskały, a które tracą?

Spadek liczby ogłoszeń nie rozkłada się równomiernie. Największe zmiany dotyczą konkretnych sektorów.

Branże z największym spadkiem ofert pracy:

• zawody fizyczne,
• medycyna i opieka zdrowotna.

Branże z rosnącym zapotrzebowaniem:

• IT,
• prawo,
• HR.

Mimo trudnej sytuacji, wciąż rośnie popyt na specjalistów w zawodach wymagających kompetencji cyfrowych, prawnych i organizacyjnych.

Atrakcyjność ofert pracy: co przyciąga kandydatów?

Paradoksalnie – choć ogłoszeń jest mniej, ich zawartość staje się coraz bardziej konkurencyjna. Pracodawcy, chcąc przyciągnąć uwagę kandydatów, stawiają na szeroki pakiet benefitów.

W czerwcu 2022 średnia liczba oferowanych „zachęt” wynosiła 6–7 na jedno ogłoszenie. Najczęściej pojawiają się:

• szkolenia i rozwój kompetencji,
• prywatna opieka medyczna,
• karty sportowe,
• elastyczne godziny pracy.

Co ciekawe, wysokie wynagrodzenie plasuje się dopiero za tymi benefitami. To znak, że rynek pracy przyzwyczaił się już do bogatych ofert – dziś są one po prostu standardem, a nie przewagą.

Coraz mniej wymagań wobec kandydatów

Innym zauważalnym trendem jest redukcja liczby wymagań stawianych kandydatom. Pracodawcy coraz częściej rezygnują z długich list oczekiwań, stawiając na minimum konieczne do podjęcia współpracy.

Najczęściej oczekiwane są:

• doświadczenie zawodowe,
• dyspozycyjność.

Na dalszy plan zeszły:

• wykształcenie (spadek z 2. na 3. miejsce),
• znajomość języków obcych.

To wyraźny sygnał, że liczy się gotowość do działania tu i teraz, a nie wyłącznie formalne kwalifikacje.

Rola HR: elastyczność, operacyjność, empatia

Wszystkie opisane zmiany pokazują, że działy HR odgrywają dziś kluczową rolę w budowaniu odporności organizacji. Muszą nie tylko reagować na sytuacje kryzysowe (jak pandemia czy wojna), ale też dostosowywać strategie rekrutacyjne do nowego modelu rynku pracy.

Efektywna rekrutacja to dziś balansowanie między:

• presją na szybkie zatrudnienie,
• potrzebą inwestowania w ludzi,
• oczekiwaniami kandydatów i pracowników.

Podsumowanie: rynek pracy się zmienia – i nie zamierza zwalniać

Rok 2022 pokazał, że rynek pracy jest w stanie ciągłej zmiany. Liczba ofert maleje, oczekiwania się zmieniają, a benefity stają się podstawowym narzędziem walki o kandydata.

Organizacje, które chcą rekrutować skutecznie, muszą działać zwinnie, myśleć elastycznie i stawiać na ludzi. Bo to właśnie oni są dziś największym kapitałem każdej firmy.

[1] Grant Thornton „Oferty pracy w Polsce” Edycja XXVI: Czerwiec 2022

[2] https://grupaprogres.pl/rynek-pracy-w-i-kwartale-2022-roku-problemy-i-wyzwania/